Είμαι ένας από τους πρώτους, που πραγματικά το παραδέχτηκε:
μπορώ να χρησιμοποιήσω το Ροκ εν Ρολ.
- Από πού πάμε; - Θα πάμε από 'δω.
- Το ποτό μου είναι; - Ναι.
Μια κόκα-κόλα για τον κο Μπόουι, παρακαλώ.
Για μένα το Ροκ εν Ρολ είναι μέσο έκφρασης.
Δε νομίζω να το έχω εξομολογηθεί ποτέ πάλι.
Ήθελα να είμαι ο ηθικός αυτουργός νέων ιδεών,
ήθελα ο κόσμος να πάει σε νέα πράγματα, νέες προοπτικές.
Ήθελα πάντα να είμαι ο καταλύτης.
"Έκανα ό,τι οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται για μένα."
Η εικόνα σας δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Εξαρτάται για ποια εικόνα μιλάς. Έχω πολλές επειδή υπάρχουν πολλές.
Είμαι σαν ηθοποιός σε ταινία,
και παίρνω αποσπάσματα από την ταινία και λέω: "Αυτό είμαι". Καταλαβαίνεις...
Πολύ διαφορετικό όμως από τους υπόλοιπους ροκ-σταρς.
Μα δεν είμαι ροκ σταρ. Μόλις το είπες, δεν είμαι στο ροκ εν ρολ.
Πολύ καλό.
"Μερικές φορές...
δεν αισθάνομαι καθόλου σαν μοναδική προσωπικότητα."
Νιώθω ότι η φωνή μου συλλέγει, είμαι ένας συλλέκτης.
Και η φωνή μου συλλέγει προσωπικότητες...
ιδέες...
Με μαρτυρίες του ιδίου,
αλλά και των στενότερων συνεργατών του...
Μου αρέσει να γράφω και να λέω ιστορίες...
και αποφάσισα ότι προτιμώ να ενσαρκώνω τους χαρακτήρες,
αντί να είμαι ο εαυτός μου στην σκηνή.
μέσω...
διαφόρων φιλμ και σπάνιων αρχείων...
αυτή η ταινία θα αφηγηθεί...
τις πέντε περιόδους-κλειδιά στην καριέρα του Μπόουι.
Είμαι προικισμένος να παρατηρώ την κοινωνία...
και προσπαθώ να αποδώσω κομμάτια της, περίπου ανά χρόνο.
Προσπαθώ να αποκαταστήσω τα πάντα,
την πεμπτουσία αυτού του χρόνου.
Ντέιβιντ Μπόουι
ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΕΤΗ
ΕΤΟΣ ΠΡΩΤΟ 1971-1972
"Όταν είμαι στην σκηνή,
αισθάνομαι περισσότερο σαν ηθοποιός παρά σαν ροκ τραγουδιστής."
Μου τηλεφώνησε ο Ντέιβιντ και μου είπε: "Μπορείς να έρθεις στο σπίτι μου;"
Έβγαλε μια παλιά 12χορδη κιθάρα και είπε:
"Θα παίξεις μερικά κομμάτια."
Και κόλλησε τελικά μ' αυτά τα τραγούδια.
Το "Life on Mars" στο άλμπουμ "Hunky Dory"
είναι ο τίτλος που ξεχωρίζει πιο πολύ για μένα.
Αλλά δεν ήταν σαφές στη δομή του.
Ξεκινά με μια σειρά από κοινότυπα ακόρντα και ξαφνικά, κάνει απότομη στροφή.
Λογικά το θυμάμαι. Δεν το έχω παίξει εδώ και 40 χρόνια.
Δεν είναι το τέλειο παράδειγμα. Προσθέτει ένα αναπάντεχο ακόρντο.
Κανονικά μετά...
αναμένεται να επαναληφθεί, αλλά όχι, δεν είναι έτσι...
Εδώ φαίνεται η ιδιοφυΐα, η προσθήκη μι ύφεση ελάσσονα στην εισαγωγή του μπάσου.
Η οποία μετά επιτρέπει να μετατραπεί σε κρεσέντο, είναι μεγαλειώδες.
Μετά το ακόρντο... αναμένεται αλλά είναι...
Μόνο ο Μπόουι θα το έκανε αυτό.
Αμιγής ευχαρίστηση για έναν πιανίστα . Χαράσσετε στο μυαλό του.
Το "Life on Mars" επέχει έναν μαγικό ρεαλισμό όταν ακούς τους στίχους.
Αναφέρεται στην Μ. Βρετανία με παραπομπές σ' όσους μιλούν στ' αγγλικά προάστια.
Είναι το τετριμμένο και η μαγεία ταυτόχρονα.
Βλέπει ένα όραμα του κόσμου ενώ είναι στη στάση του λεωφορείου.
Τελειώσαμε το "Hunky Dory" και λίγο μετά βρήκα τον Ντέιβιντ στο στούντιο Trident.
Είπε: "Θα γράψουμε ένα νέο άλμπουμ".
"Αλλά σε παρακαλώ, δεν θα είσαι μαζί μας."
Ρώτησα, "Γιατί;" "Θα είναι πιο ροκ εν ρολ".
Ο Μπόουι πάντα περιστοιχιζόταν από τους καλύτερους μουσικούς.
Είχε τον θεσπέσιο Μικ Ρόνσον.
Πραγματικά δίδαξε και υιοθέτησε τις κινήσεις στο παιχνίδι "Guitar Hero".
Και ταρακούνησε τις αίθουσες με τα δυνατά ριφ του.
Σε τέτοιο βαθμό, που ο Μπόουι μοιράστηκε την σκηνή μαζί του,
όπως δεν το έκανε με κανέναν άλλον.
Όταν τον άκουσα πρώτη φορά, σκέφτηκα: "Ο δικός μου Τζεφ Μπεκ".
Είναι φανταστικός, το παιδί είναι τέλειο! Κι έκανα τα πάντα για να παίξει για μένα.
Το έχω ξεχάσει κάπως, αλλά βασικά αυτό είναι πάνω-κάτω.
Είναι καλός στο να "κλέβει" πράγματα. Κοιτάξτε τον Ziggy.
Έχει πολύ Λου Ριντ και Ίγκι Ποπ σ' αυτόν τον χαρακτήρα.
Κι άλλες επιρροές, πάρα πολλές.
Είχε εμβαθύνει παντού.
Απλά μου φαινόταν ότι πιο φυσικό εκείνη την εποχή να αναμιχθούν όλες οι επιρροές,
οι καλλιτεχνικές και εικαστικές που όντως λατρεύω.
Ήταν σα να δημιουργώ κάτι τεχνητό αλλά κολλούσε σε μένα για το σύμπαν του ροκ.
Με το "Ziggy Stardust", ο Μπόουι δίνει την εικόνα ενός ροκ σταρ.
Τραγουδώντας τις περιπέτειες αυτού του ρόκερ,
ο ίδιος γίνεται ένα πραγματικό αστέρι.
Θα δείτε ακόμη και τη σύζυγό του Άντζι να ουρλιάζει στην πρώτη σειρά,
σα να ήταν μία απλή από το πλήθος.
Αυτό που συνέβη ήταν ο πραγματικός κόσμος έφερε ζωή στη φαντασία του.
Νομίζω ότι η ψυχανάλυση το ονομάζει "αυτοπραγμάτωση".
Λίγοι άνθρωποι έφτασαν ως εκεί. Αυτός τα κατάφερε.
Βρήκα τον χαρακτήρα μου.
Ένας εναντίον όλων και ήταν απολύτως επαναστατικό.
Στο μυαλό μου ήταν κάτι που το δούλευα πολύ καιρό.
Ο Ziggy ήταν το είδος μυθολογικής ιερατικής μορφής,
και το λέω με μεγάλο σεβασμό, γιατί δεν ξέρω τι ήταν τότε αλλά πλέον ξέρω,
το ερμαφρόδιτο που απεικονίζει ιερατικές κάστες κατά τον ρου της ιστορίας,
ήταν μια μορφή παρωδίας.
Το έμαθα επειδή διάβασα κάποια κείμενα της Καμίλ Πάγκλια επί του θέματος.
Για μένα, ο Ziggy Stardust είναι ένα είδος κολοσσού,
που σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη δεκαετία του '60, σ' αυτήν του '70.
Το '70 ήταν σκοτεινή περίοδος αναφορικά με την αναζήτηση της σεξουαλικής εμπειρίας.
Κι αυτό επειδή δεν υπήρχε σωστή αναζήτηση από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Οι σχέσεις ζωής, το ανώνυμο σεξ, οι κοφτές χορευτικές κινήσεις μέσα στα κλαμπ.
Έτσι, όταν ο Ziggy Stardust εμφανίστηκε,
σχεδόν προανήγγειλε την "Αποκάλυψη του Ιωάννη".
Σα να ήταν μια ψευδαίσθηση της επικείμενης Αποκάλυψης.
Στις 3 Ιουλίου 1973 ο Μπόουι έβαλε τέλος στην ύπαρξη του χαρακτήρα Ziggy Stardust.
ΕΤΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ 1974-1975
"Δεν ξέρεις τι θα σου συμβεί με τον Μπόουι.
Είναι μία ένωση... δεν υπάρχει ένας μοναδικός Ντέιβιντ Μπόουι."
ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑ
Εκείνη την εποχή, συνέχισα να κάνω ριζικές αλλαγές.
Η μουσική που άκουγα εκείνη την εποχή ήταν σίγουρα η σόουλ.
Είχε τεράστια επιτυχία στα αμερικάνικα κλαμπ την συγκεκριμένη εποχή.
Γι' αυτό προσπάθησα να κάνω τη δική μου εκδοχή αυτού του είδους μουσικής,
που ήταν η βάση της τουρνέ "Young Americans".
Έγινα άνθρωπος της σόουλ.
Όταν ο Ντέιβιντ αποφάσισε να παίξει σόουλ, μου είπε:
"Πώς γίνεται;"
"Πού να πάω να βρω τραγουδιστές και μουσικούς;"
Είπα: "Θα πρέπει να πας στο Χάρλεμ, στο κλαμπ Απόλλο."
Είπε: "Εντάξει".
Πήγαμε στα παρασκήνια και συστήθηκε σε όλους.
Δεν ήξερα ποιος ήταν ο Ντέιβιντ Μπόουι.
Αλλά ποτέ δεν είχα πιο λευκό απ' αυτόν.
Δεν ήταν απαλό ροζ αλλά ημιδιαφανές λευκό.
Κι εκτός αυτού, είχε πορτοκαλί μαλλιά.
Όχι πορτοκαλί σαν τις γιαγιάδες, το ίδιο το χρώμα του πορτοκαλιού.
Θα πρέπει να είχε βάρος 45 κιλά. Ήταν πολύ αδύνατος, ήταν τρομακτικό.
Θυμάμαι του είχα πει: "Πρέπει να σε καρδαμώσουμε. Έλα να φας στο σπίτι μου."
Ο Κάρλος μου γνώρισε φοβερούς μουσικούς, ένας εκ των οποίων ήταν ο Λούθερ Βαντρός.
Ήταν εξαιρετική η συνεργασία μεταξύ Μπόουι...
και του μετέπειτα μεγαλύτερου τραγουδιστή σόουλ όλων των εποχών, του Λούθερ Βαντρός,
Χωρίς βέβαια να μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα οι υπόλοιποι τραγουδιστές.
Το Τραγούδι "Right", στο άλμπουμ "Young Americans" ήταν πολύ περίπλοκο.
Αλλά ο Λούθερ ήταν ο συνδετικός κρίκος. Ήταν...
Και μετά, αυτός...
Ήταν πολύ δύσκολο!
Εντάξει. Μια χαρά, μια χαρά. Το επόμενο.
Ο Ντέιβιντ μας ένωσε σαν παζλ.
Την τελευταία γραμμή μόνο.
Μας έδωσε διακριτούς ρόλους. "Θα τραγουδήσετε έτσι."
Συγνώμη, φίλε.
Δεν ήταν μελωδία με γραμμική ακολουθία.
Κατάλαβα, ναι, ναι. Νόμιζα ότι κάνεις την εισαγωγή.
Σαν τρία. Ένα...
Είπε, "Πάμε στο τέλος, μετά πάμε σ' εκείνο, επιστρέφουμε πίσω..."
Για πάμε.
Εντάξει, μια χαρά. Το βρήκαμε αυτό. Μια χαρά είναι αυτό.
Δεν είχα δει ποτέ στη ζωή μου κάτι τέτοιο.
Αλλά ήταν έξοχο. Ήξερε ακριβώς τι ήθελε.
Εντάξει, πάμε, τελευταίο κομμάτι.
Ήταν κόλαση.
Ανυπομονούσα να τελειώσει μ' αυτό το τραγούδι.
Δεν είχε νόημα να κάνω καθαρή σόουλ αμερικάνικη μουσική γιατί είχε ξαναγίνει.
Οπότε ήθελα να προσθέσω κάτι παραπάνω.
Τελικά, όταν κυκλοφόρησε το άλμπουμ, έχει πολύ καλή υποδοχή.
Το "Youngs Americans" κατέληξε ένα άλμπουμ πολύ σημαντικό για μένα.
Εννοώ, με οδήγησε στην ωρίμανση. Σα να κουτρουβαλιάστηκα μέσα στις ιδέες.
Με το Young Americans, άδραξε την ευκαιρία να κάνει ό,τι ονειρευόταν από τα 12 του.
Και ίσως να σκέφτηκε:
"Η καριέρα μου δε θα διαρκέσει 40 ή 50 χρόνια. Θα κάνω ό,τι μπορώ να κάνω."
Όταν τέλειωσε το "Young Americans", ήρθε στο στούντιο Electric Lady και μου είπε:
"Λοιπόν, σχετικά με τη δουλειά. Έχω μερικές ιδέες."
"Κάτσε να σου δείξω."
Θα παίξω το πρώτο πράγμα που συνέθεσε και μου έπαιξε.
Πρώτο μέρος. Στη συνέχεια, μπάσο.
Ακούγεται σαν το "Fame", σωστά;
Ο Ντέιβιντ έρχεται και λέει: "Ήθελα να το δείτε."
Αυτό που έγινε ήταν να έρθει ο Τζον Λένον στην εγγραφή.
Του είπαμε: "Πάρε αυτό το ριφ και γράψε κάτι πάνω σ' αυτό".
Ήταν ριφ του Κάρλος.
Το "Fame".
Ο Τζον έπαιζε και ούρλιαζε: "Έιμ... έιμ."
Πρόσθεσα μόνο ένα Φ μπροστά κι αυτό ήταν όλο.
Έχετε μια ανακοίνωση να μας κάνετε, αλλάζετε όλα τα μελλοντικά σας πλάνα.
Δεν έχετε προγραμματίσει... Δεν έχετε προγραμματίσει πώς θα το λένε.
Νομίζω ότι η εικόνα αυτού, θα είναι η εικόνα του εαυτού μου.
Σα να... σα να ανακαλύπτω τον εαυτό μου προς το παρόν.
Να υποθέσω ότι τελικά θα φέρετε και κάποια μουσική μαζί σας.
Το τραγούδι αποκαλείτε "The Shape of Things to Come"...
- Όχι, δεν αποκαλείτε έτσι. - Όχι, φυσικά και όχι.
Έχουμε μια γεύση από το "The Shape of Things to Come".
Το τραγούδι αποκαλείται "Golden Tears". Κύριε Μπόουι, να επιστρέψουμε...
Κάνατε και πάλι λάθος, είναι Years.
- Years. - Years.
Ας ακούσουμε λίγο.
Είναι ο Ντέιβιντ Μπόουι που τραγουδά "Golden Years",
από το επερχόμενο άλμπουμ του "Station to Station".
ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ
Δεν με πείραζε αυτό. Η περίοδος "Fame" ήταν πολύ περίεργη.
Ήταν το Λος Άντζελες της δεκαετίας του '70.
Γεμάτο κόκα και ήταν κάπως παράξενα.
Οι άνθρωποι δεν μιλούσαν αλλά σφύριζαν.
Πραγματικά... ένιωσα...
σ' άλλον πλανήτη.
Πιθανόν ήμουν ψυχικά κατεστραμμένος.
Όχι πιθανόν, ήμουν ψυχικά κατεστραμμένος.
Μάλλον προσπαθούσα να καταλάβω τ' αντανακλαστικά μου στην μουσική.
Όλοι έπαιρναν ναρκωτικά.
Εκείνη την εποχή, ήμασταν όλοι καμμένοι.
Αλλά αυτό δεν μας εμπόδιζε να κάνουμε σούπερ δίσκους.
Ίσως ο ορισμός "καμμένοι" να μην είναι σωστός εκεί έξω.
Δεν σημαίνει ότι δεν ήταν σε θέση να συνθέσει ένα άλμπουμ.
Καμμένος ή όχι, αυτό λειτούργησε.
Η μεγαλύτερη επιρροή στο άλμπουμ ήταν η δουλειά των Kraftwerk,
ο νέος γερμανικός ήχος.
Χρησιμοποίησα τυχαία μέρη τους,
και τα ενσωμάτωσα ειδικά για το ομότιτλο τραγούδι "Station to Station".
Ο ήχος ανάδρασης στην εισαγωγή του "Station to Station" ήταν ιδέα του Ντέιβιντ.
Είχαμε πολλούς ενισχυτές Marshall.
Παρήγαγε αποτέλεσμα ανάδρασης σαν αυτό...
Όταν ρωτήθηκε ο Ερλ Σλικ, είπε κάτι υπερφυσικό.
"Θα κρατήσει αυτή η νότα για 107 χρόνια."
Περιμένουμε τη σειρά μας για να παίξουμε, αλλά θα πρέπει να θυμηθούμε το τραγούδι.
Και στο τέλος, θα έπρεπε να είναι κάπως έτσι.
Στο "Station to Station" κατέληξε να καθορίσει τι ήταν.
Θα μπορούσε να τελειώσει το έργο του στο "Young Americans".
Από 'κει και πέρα ήταν άλλο πράγμα.
Υποτίθεται ότι ήταν αδιάλλακτο, βίαιο.
Τραχείς ήχοι, βαρείς, αδιαφανείς.
Να πέφτεις κάτω, το κορμί κάτω, το κορμί κάτω.
Το άλμπουμ παρουσίασε επί σκηνής τον White Thin Duke (ΣτΜ: Λευκό Λεπτό Δούκα),
έναν Ευρωπαίο που ζει στην Αμερική και θέλει να επιστρέψει στην Ευρώπη και πάλι.
Κάπου στην μέση, όλα άρχισαν να πηγαίνουν στραβά.
Μ' όλα αυτά τα παράσιτα, όλους αυτούς τους μαλάκες που ήταν αναπόφευκτοι.
Άρχισα να φοβάμαι σοβαρά για τη ζωή μου.
Έπρεπε να βγω απ' αυτήν την κατάσταση.
Δεν είναι έκπληξη ότι φεύγοντας από το Λος Άντζελες, το μίσησε όσο τίποτα άλλο.
Εκείνη την εποχή το Λ.Α., ήταν ξεχωριστό μέρος, με περίεργους ανθρώπους.
Έκανα πάρα πολύ και έφτασα πολύ κοντά στην υπερβολική δόση.
Σα να ήμουν μέσα σε αμάξι που χάνει την πορεία του και πάει κατευθείαν στον γκρεμό.
Σχεδόν είχα αποδεχτεί το γεγονός ότι αυτό ήταν, δεν θα τα σταματούσα.
ΕΤΟΣ ΤΡΙΤΟ 1976-1977
<font color="#ffa275""Από την πρώτη στιγμή νομίζεις...
<font color="#ffa275"ότι είσαι σε γνώριμο πεδίο, αυτό του ΘΑΝΑΤΟΥ."
ΠΑΡΙΣΙ
Είχα κουραστεί από τον τρόπο που συνέθετα.
Ήθελα ν' αναπτύξω μια νέα γλώσσα, οπότε ήξερα ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα μου.
Παράτησα τους alter ego χαρακτήρες και το σύμπαν και...
δεν μπορούσα ν' αντικρίσω τον εαυτό μου τελικά.
Χρειαζόμουν βοήθεια και δεν υπήρχε καλύτερη επιλογή από τον Μπράιαν Ινο.
Σ' αυτόν, βρήκα την αδερφή-ψυχή μου.
Είναι κάποιος που αλλάζει συνεχώς.
Ήξερα ότι είχε ένα ξεχωριστό, δικό του τρόπο να εργάζεται.
Και αγαπούσε ένα από τα άλμπουμ μου, το "Discreet Music",
που ήταν ο πιο αργός δίσκος μου, πιο αργός και πιο χαλαρός.
Απ' το γεγονός ότι λάτρευε το άλμπουμ,
κατάλαβα ότι ήθελε μια νέα μουσική κατεύθυνση.
Στο στούντιο ήταν πολύ ανοιχτός.
Γι' αυτό λάτρεψα να γράφω μαζί του, γιατί ήταν πολύ ευέλικτος.
Μέχρι που ήρθε ο Μπράιαν Ίνο.
Ήταν το κάτι άλλο.
Το πρόβλημα ήταν ότι δεν ήξερα μουσικούς που να γνώριζαν τόσο καλά την τέχνη τους.
Δεν είμαι μουσικός εγώ, με την στενή έννοια.
Ο Μπράιαν σημείωνε τα πάντα σ' έναν πίνακα.
Όπως στο σχολείο.
Εντάξει, του αρέσει ο πίνακας.
Αρχίσαμε να σχηματοποιούμε διαφορετικά ακόρντα.
Ντο, ρε, μι, φα, σολ.
Είπε: "Όταν δείξω ένα ακόρντο, θα παίξετε αυτό το ακόρντο."
"Μετά, θα αλλάξω." Κι έτσι είχαμε...
Όταν δουλεύεις με σπουδαίους μουσικούς όπως ο Κάρλος και ο Ντένις,
θα πρέπει να ξέρεις ότι μπορούν ν' αφομοι- ώσουν πράγματα, όχι αμιγώς πνευματικά.
Φίλε! Μπράιαν, άκουσε, δεν μπορώ να το κάνω έτσι. Δεν μου βγαίνει ρε φίλε.
Καταλαβαίνει ευχάριστα το αυτί τους το ασυνήθιστο.
Οι δύο μέθοδοι μαζί, δίνουν κάτι που ποτέ καμιά τους δεν είχε ξεχωριστά.
Μερικές φορές δούλεψε, μερικές φορές όχι.
Αλλά μ' ανάγκασε να επανεξετάσω την προσέγγισή μου,
για να ξεπεραστεί η απογοήτευση μου και για να αλλάξει η θεώρησή μου.
Αν και δεν συμφωνούσα με τη θεώρησή του, μετά απ' αυτό ήμουν σαν καινούργιος.
Νομίζω ότι μου άνοιξε νέες θύρες προοπτικής.
Επειδή ποτέ δεν είχα χρησιμοποιήσει το στούντιο ηχογράφησης, όπως το έκανε.
Έλαβα μια κλήση από τον Ντέιβιντ Μπόουι και τον Μπράιαν Ίνο.
Είπαν: "Τι έχεις για μας;" Τους μίλησα για το αρμονάιζερ.
Με ρώτησαν: "Τι κάνει αυτό το πράγμα;"
Είπα, "Γαμάει την συνέχεια του χρόνου." Σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας.
Άκουσα να ουρλιάζουν από χαρά.
Άκουγα: "Ναι!" Κάτι τέτοια, τέλος πάντων.
Ήταν εκπληκτικό που μπορούσαμε ν' αλλάζουμε την ταχύτητα.
Με το αρμονάιζερ του Ντένις,
βάζαμε το συγκρότημα στο αρμονάιζερ, επιβραδύναμε την ταχύτητα...
και έβγαινε προς μιαν άλλη κατεύθυνση.
Λοιπόν... πιο γρήγορα... αλλά...
Χρειαζόταν θετική σκέψη για να κάνω αυτό που έκανα κι όχι απλά για να κάνω κάτι.
Ακόμα κι ο Ντέιβιντ Μπόουι ή όποιος άλλος χαρακτήρας μου ήθελε να το κάνω αυτό.
Αυτό που μας άρεσε, ήταν η ιδέα να πάμε εκεί όπου ποτέ δεν είχαμε αποτολμήσει.
Και να διερευνήσουμε όλες τις δυνατότητες.
Ο Ντέιβιντ έδειξε πολύ ενδιαφέρον για τους νέους ήχους και τις ατμόσφαιρες,
που είναι δυνατό να εκφραστούν ηλεκτρονικά.
Δεν αισθάνομαι υποχρεωμένος να αλλάξει κάθε μου τραγούδι.
Στο "Warszawa", τραγουδάει σε μια επινοημένη γλώσσα.
Δεν ήταν ένα συμβατικό τραγούδι.
Ήταν μια τολμηρή κίνηση για κάποιον σαν κι αυτόν.
Η μουσική σας δείχνει να είναι κάπου αλλού.
- Οπότε νιώθω έκπληξη... - Αλλού από τι;
Από... από... από... εντάξει, από τον κόσμο μου.
- Από τον κόσμο σου, εντάξει. - Καταλαβαίνετε αυτό που λέω;
Ναι, το καταλαβαίνω, γιατί είναι μια νέα γλώσσα.
ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Ξεγυμνώθηκα στο Βερολίνο. Πραγματικά προσπάθησα να ξεγυμνώσω τη ζωή μου από...
αυτά που θεωρώ τα βασικά αισθήματα ώστε να με χτίσω πάλι από την αρχή.
Έδωσα πολλά αγαθά μου σε πολύ κόσμο.
Η γκαρνταρόμπα μου ήταν πλέον τζιν και μπλουζάκια.
Έτσι έβγαινα έξω, είχα ένα ποδήλατο κι αυτό ήταν όλο.
Νομίζω ότι ήταν η πρώτη αίσθηση ελευθερίας που είχα από...
τα επιδεικτικά σημάδια της διασημότητας.
Εγκατεστημένος στο Βερολίνο, εργαζόταν για το επερχόμενο άλμπουμ στη διάρκεια του '77.
Με τον Ντέιβιντ συζητούσαμε για νέα τραγούδια και με ρώτησε:
"Τι λες να κάνουμε τώρα;"
Πρότεινα να καλέσει τον Ρόμπερτ Φριπ να δούμε τι είχε να προτείνει.
Το τηλέφωνο χτύπησε: "Γεια, ο Μπράιαν είμαι, μαζί με τον Ντέιβιντ στο Βερολίνο."
"Τι κάνεις, πώς είσαι;"
Και ο Ντέιβιντ μου είπε:
"Γεια σου, είμαστε στο Βερολίνο. Μπορείς να παίξεις καλό, γαμάτο ροκ με κιθάρα;"
"Ποιο είναι το γαμάτο ροκ;"
Ελλοχεύει ο κίνδυνος. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ποπ... και ροκ;
Μπορεί να μας γαμήσει.
Το έπιασες ή να το θέσω με πιο ευγενικούς όρους;
Ήταν μια συνεργασία, μια άκρως επιτυχημένη συνεργασία.
Και με την προσθήκη του Φριπ ως ενδιάμεσου, νομίζω βοήθησε πάρα πολύ.
Ο Φριπ έπαιζε λυπητερά, πραγματικά μου πυροδότησε αισθήματα εσωτερικά.
Ήταν ένας ύμνος στη νίκη.
Ήταν σα να να ήμουν βλάκας και να έβαλα τη ζωή μου...
σε γελοιωδώς επικίνδυνες καταστάσεις και πλέον να τις ξεπερνάω.
Αυτή είναι η καρδιά του συγκεκριμένου τραγούδι:
Ότι μπορείς να επιβιώσεις από το χειρότερο.
Ο Φριπ έκανε τρεις εκδόσεις και χρησιμοποιήσαμε και τις τρεις.
Ο Τόνι Βισκόντι μπορούσε να παίξει αυτή που γνωρίζουμε, χωρίς να τα πάει χάλια.
Ο Ντέιβιντ κάθισε στο δωμάτιο του μιξάζ και μας είπε:
"Μπορείτε να πάτε για μια βόλτα;"
"Γράφω και θέλω να μείνω μόνος για να τελειώσω τους στίχους."
Είχα μια μικρή περιπέτεια ας πούμε, με την τραγουδίστρια Αντόνια Μάας,
που έκανε τα φωνητικά στο άλμπουμ.
Πήγαμε έξω από το στούντιο.
Από το δωμάτιο του μιξάζ είδαμε το Τείχος του Βερολίνου,
τα ερείπια και τους στρατιώτες στις σκοπιές τους.
Ακριβώς πίσω από το παράθυρο, με την Αντόνια φιληθήκαμε.
Ο Ντέιβιντ μας είδε κι είπε από μέσα του: "Αυτό θα είναι ο δεύτερος στίχος".
Το πιο συναρπαστικό είναι ότι ανακάλυψα...
και χωρίς ναρκωτικά μπορώ να συνθέσω.
Ήταν ό,τι πιο παρηγορητικό απ' όλες τις απόψεις.
Δεν χρειάζεσαι σταφ τελικά για να γράψεις καλά.
Νομίζω ότι ήταν απίστευτα σπουδαία περίοδος για μένα.
Δεν είμαι και τόσο γρήγορος, σωστά;
Δε λέω ότι έγινε από την μια μέρα στην άλλη.
Για να γίνω διαφορετικό πρόσωπο πέρασε αρκετός χρόνος.
Αλλά τελικά είδα φώτα στην άκρη του τούνελ και δεν ήταν από το τρένο.
ΕΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 1979-1980
"Πρέπει να ενσωματώνεις τις εμπειρίες του παρελθόντος στον χαρακτήρα σου...
για να σε βοηθήσουν να καταλάβεις πού έχεις φτάσει."
Είναι πολύ ενδιαφέρον να σημειωθεί, στα τέλη της δεκαετίας του 1970,
επιστρέφει στον πρώτο χαρακτήρα του, τον Major Tom.
Αλλά του ενσωματώνει ένα νέο τραγούδι για να δημιουργήσει κάτι εκπληκτικό.
Ο Major Tom γίνεται μια φιγούρα απειλητική, ενοχλητική.
Ο Ντέιβιντ με πήρε τηλεφωνο:
"Θα κάνεις ένα βίντεο-κλιπ για το σινγκλ; Θέλω να είμαι ένας κλόουν στην παραλία;"
Του απάντησα: "Θα το γυρίσουμε σε παραλία με μαυρισμένο ουρανό...
και τους χαρακτήρες να περιβάλλονται από ένα φωτοστέφανο".
Αυτός πρόσθεσε τον εκσκαφέα.
Ο Ντέιβιντ μου έδωσε απίστευτη ελευθερία να κάνω σχεδόν ό,τι θέλω.
Το πώς ήθελα το μοντάζ.
Ζωγράφισα την ιστορία για να του δείξω ποια καρέ ήθελα να γίνουν.
Έπειτα πρόσθεσε τα σχόλια του.
Σ' αυτό το βίντεο, η συνεργασία μας υπήρξε πολύ επιτυχής.
Οι άνθρωποι γύρω από τη φωτιά στο κλιπ, προέρχονταν από το Blitz,
ένα λονδρέζικο κλαμπ, πρόδρομο του κινήματος του νεορομαντισμού.
Ο Ντέιβιντ έχει καταφέρει να συλλάβει αυτό το κίνημα πριν από οποιονδήποτε άλλον.
Είχαμε την γέννηση ενός νέου πολιτιστικού κινήματος της νεολαίας,
του οποίου ο ίδιος ήταν η βασική φιγούρα.
Κάποιοι είπαν: "Μιμήθηκε τους μιμητές του και διάφορα τέτοια."
"Κερδίζει τη νεολαία ενσωματώνοντας τον κόσμο τους."
Είναι σίγουρα μία από τις καλύτερες συνθέσεις μου, σε εγκλωβίζει μέσα του.
Ένα τραγούδι εντελώς πιασάρικο.
Αισθάνθηκα πολύ θετικά για το μέλλον.
Έκατσα κι έγραψα ένα πολύ περιεκτικό και καλοδουλεμένο άλμπουμ.
Ο Ντέιβιντ ήρθε στο στούντιο με πολλές ιδέες.
Είχε ντέμο του στη νέα του συσκευή που ονομαζόταν γουόκμαν.
Όταν το είδε ο Κάρλος Άλομαρ, ξετρελάθηκε.
Για το "Fashion", στο άλμπουμ "Scary Monsters",
ο Ντέιβιντ αισθάνθηκε την ανάγκη ν' αναπαραγάγει τον ήχο του "Fame".
Ήθελε ένα ελαφρύ στυλ για να εξασφαλιστεί η εμπορική βιωσιμότητα του άλμπουμ.
Έτσι το "Fashion" ξεκινούσε μ' αυτό το πολύ φάνκι μπάσο.
Μετά γινόταν ένα τέρας. Επάλληλα στρώματα συνυπάρχουν.
Ο Ρόμπερτ Φριπ προσέθεσε μια τρελή σύνθεση κιθάρας.
Είχε γίνει ένα φανταστικό τραγούδι!
Δε νομίζω ότι θα έβρισκε άλλον κιθαρίστα που να μπορεί να παίξει έτσι.
Είναι πολύ ασυνήθιστο.
Για να υπάρξει η ευκαιρία να πραγματωθεί η συνεργασία μεταξύ καλλιτέχνη και παραγωγού,
και να είναι υποστηρικτικοί μεταξύ τους...
Είναι τρελό!
Εντελώς τρελό!
Είναι ανησυχητικό που πολλά άτομα ακολουθούν την μόδα σαν τα πρόβατα.
Είναι δικτατορία που ασκείται από τα αντικείμενα στους ανθρώπους.
Είναι ένα τραγούδι ελαφρύ και αναλώσιμο.
Τόσο σπουδαίο όσο κι η μόδα.
"Είμαστε ένα μάτσο ηλίθιοι που ήρθαμε στην πόλη."
Τώρα, δεν είναι πιασάρικο αυτό!
ΕΤΟΣ ΠΕΜΠΤΟ 1982-1983
"Το κύριο μέλημα μου ως περφόρμερ ήταν...
ν' αφήσω πίσω τις διαταραχές γύρω από την προσωπικότητά μου."
Νομίζω ότι ήθελα να επαναπροσδιορίσω τι θα έκανα μουσικά.
Έκανα πάρα πολλά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και ήθελα μια περίοδο αποχής.
Γιατί είχε γίνει μια τρομερά μεγάλη προσπάθεια και ο ενθουσιασμός είχε φύγει.
Πλέον όμως φαίνεται ότι έχει επιστρέψει.
ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΚΛΑΡΙΤΖ, ΛΟΝΔΙΝΟ
Η ΕΜΙ γιορτάζει.
Παρότι υπήρξαν απίστευτες αντιρρήσεις και γι' απίστευτα χρήματα,
υπέγραψαν συμβόλαιο μ' έναν αληθινό σούπερ-σταρ.
Κυρίες και κύριοι, ο κύριος Ντέιβιντ Μπόουι.
Η ΕΜΙ δε παραθέτει τέτοιες πλουσιοπάροχες υποδοχές πολύ συχνά.
Δεν ανακοίνωσαν πόσα πλήρωσαν για τον Μπόουι.
Οι φήμες αναφέρουν κάπου μεταξύ 10 με 17 εκατομμύρια λίρες για 5ετές συμβόλαιο.
Στους δημοσιογράφους λέω ότι είμαι ενθουσιασμένος που...
- Ισχύει όντως ο ενθουσιασμός; - Ούτε κατά διάνοια.
- Σε μας θα πεις αλήθειες; - Φυσικά κι όχι.
Ευχαριστώ πάρα πολύ και καλό σας απόγευμα, κυρίες και κύριοι.
Η συμπεριφορά του Μπόουι προς τον εαυτό του και η μουσική του έχουν αλλάξει,
καθώς τον ακολουθεί ένας ατζέντης.
Η φυγή του Βισκόντι σχετίζεται με το τέλος μιας πιο σκληροπυρηνικής περιόδου.
Ο Ρότζερς ήρθε.
Είχε υπογράψει παραγωγές των Chic και Sister Sledge.
Είχε κάνει παραγωγή και στην Νταϊάνα Ρος.
Αλλά δεν ήταν κάτι αναμενόμενο από τον Μπόουι στα τέλη του '70 με αρχές '80.
Ήταν αρκετά εκπληκτικό.
Η γνωριμία μας αρχικά, ήταν εντελώς τυχαία.
Καθόταν μόνος του σ' ένα κλαμπ.
Κι εγώ το εντόπισα. Είχα πάει με τον Μπίλι Άιντολ, που είπε:
"Να πάρει! Είναι ο Ντέιβιντ Μπάαααουι!"
Είπε "Μπάαααουι" όχι Μπόουι, σα να ήταν έτοιμος να ξεράσει.
Ήταν ξεκαρδιστικό. Τότε πρωτομίλησα με τον Ντέιβιντ.
Αργότερα, ο Ντέιβιντ μου είπε: "Θέλω να κάνουμε κάτι καλό."
Όταν τον ρώτησα τι θα ήταν, με κοίταξε και μου είπε:
"Θα κάνουμε ντίσκο."
Μου ανατέθηκε η ευθύνη να συνθέσω κάτι αντίστοιχο.
Ένα πρωί στην Ελβετία, έρχεται στο δωμάτιό μου και πετάει ένα:
"Νάιλ, γλυκέ μου, νομίζω ότι το τραγούδι αυτό θα μπορούσε να γίνει επιτυχία."
Και πήρε μια 12χορδη κιθάρα που της είχαν απομείνει πάνω-κάτω 6 χορδές.
Και μ' αυτήν έπαιξε κάτι που προσεγγίζει το παραδοσιακό. Ήταν απλά κιθάρα.
Όταν ξεκίνησα κι εγώ, έπαιξα κάτι πολύ τζαζ, πολύ γαμάτο.
Αλλά κι ο Μπόουι είναι ένας γαμάτος και τζαζ μάγκας.
Λίγοι άνθρωποι το γνωρίζουν, αλλά εγώ το ήξερα πολύ καλά, άρα...
Ήταν γαμάτο, παραγαμάτο.
Μέτρια γαμάτο, αλλά με την επίδραση της καθυστέρησης,
γίνεται χορευτικό, φάνκι και ρυθμικό.
Δεν είχα την πρόθεση να γίνει χορευτικό.
Όσον αφορά τους στίχους ήθελα να μείνει τόσο απλό όσο καμία άλλη δουλειά μου.
Προσπαθώ να γράφω για πιο εμφανή και θετικά θέματα σε σχέση με παλιά.
Το "Let's Dance" είναι ενδιαφέρον κομμάτι επειδή έχει φανκ ρυθμό.
Ο Νάιλ ήξερε πως να κανονίσει όλες τις αλ- λαγές στις συγχορδίες κι έδεσε το κομμάτι.
Το "Let's Dance" δεν είναι ο ορισμός του άλμπουμ χορευτικής μουσικής από μόνο του,
αλλά είναι ένας δίσκος που σε κάνει να θέλεις να χορέψεις.
Είπα από μέσα μου:
Αν είναι να κάνω δίσκο που θα κάνει το κό- σμο να χορεύει, ας το πούμε "Let's Dance".
Είναι σήμα κατατεθέν της μαύρης μουσικής, αλλιώς δεν έχει νόημα.
Αυτό το τραγούδι έπαιζε σ' όλα τα εμπορικά κέντρα στην Αμερική.
Ο δίσκος έκανε γνωστό τον Ντέιβιντ Μπόουι στο ευρύ κοινό.
Ο Μικ Τζάγκερ προσπάθησε να κάνει το "Let's Dance".
Δεν του έπιασε.
Ο ΜακΚάρτνεϊ το έριξε στο χορευτικό.
Όλοι μπορούν να δοκιμάσουν, αλλά κανένας δεν έκανε καλύτερο δίσκο.
Προσπάθησα να δημιουργήσω κάτι πιο ζεστό και πιο ανθρώπινο,
κάτι που δεν έκανα εδώ και καιρό.
Με μικρότερη έφεση στις μηδενιστικές αναφορές και την...
και την μονοδιάστατη προοπτική που δούλευα τα τελευταία χρόνια.
Δεν είχαμε ολοκληρώσει το "Let's Dance" και στο τέλος της ημέρας,
μου έδωσε ένα ντέμο του "China Girl". Το θεώρησα μεγάλη επιτυχία.
Ήθελα να προσθέσω ένα ακόρντο.
Είπα από μέσα μου: "Αν το έπαιρνα από την λέξη China..."
Και σκέφτηκα: "Είτε ο Ντέιβιντ θα το βρει κακό και θα μ' απολύσει,
ή θα διασκεδάζει μ' αυτή την μικρή, ανόητη μελωδία."
Ομολογώ ότι ήμουν πολύ αγχωμένος.
Το έπαιξα Ντέιβιντ και είπε:
"Το λατρεύω!"
Ήταν η δεκαετία του 1980, η έκρηξη του MTV,
και ξέρετε, πειραματίστηκε στο βίντεο κλιπ.
Αυτός ο δίσκος του πήρε ώθηση στο MTV, τον έκανε ν' ανθίσει,
και ξανάρχισε την καριέρα του.
Ο Ντέιβιντ πέρασε σε μια ελιτίστικη σταρ λατρεία στο τραγουδιστικό κοινό.
Η εμφάνισή του ήταν πιο κομφορμιστική παρά τα πλατινέ μαλλιά και τα κοστούμια.
Ήταν μεγάλη αλλαγή σε σχέση με το χαρακτήρα του White Thin Duke και του Ziggy.
Δεν είχα δει ποτέ μέχρι τότε ευρύ κοινό.
Μάλιστα.
Μέσα σε μια μέρα πήρε μαθήματα πυγμαχίας.
Ήταν πιο μυώδης, ήταν σε καλύτερη φόρμα.
Μη δίνετε σημασία σ' αυτά. Είναι εντελώς ακίνδυνα.
Ήταν ευτυχής, χαρούμενος.
Γι' αυτό το νέο άλμπουμ, αποφάσισες να είσαι ο εαυτός σου.
Πώς το ξέρουμε ότι δεν είναι κάποια από τις μάσκες σου;
Δεν ξέρω. Είναι σαν το παραμύθι με τον βοσκό και τον λύκο.
Ήταν εκεί.
"Γεια σου!" Το βρήκα λίγο παράξενο.
Ήταν ένας πολύ ευτυχισμένος Ντέιβιντ.
Βλέπεις την μουσική να επιστρέφει στα βασικά κατά την άποψή σου;
- Ναι, θα είναι αμιγώς από την φύση! - Απόψε νομίζω...
Απόψε νομίζω πως ίσως να είναι λίγο βασική.
Νομίζω είμαστε χαρακτήρες πλέον, μέσα σε κοστούμι.
Το κοστούμι αλλάζει από περιοδεία σε περιοδεία αλλά ο τύπος μέσα είναι ο ίδιος.
Το "Let's Dance" έκανε τόση επιτυχία που άλλαξε τα πάντα.
Λέγαμε ότι θα παίξει απλά σε κάποιες συ- ναυλίες στην Ευρώπη, αλλά όχι, απογειώθηκε.
Δεν το περιμέναμε.
Ήταν σαν τρένο που ανέπτυσσε όλο και μεγαλύτερη ταχύτητα.
Ούτε καν το πίστευα.
Ξαφνικά δεν ήμουν ένας καλτ καλλιτέχνης. Ήταν πραγματικό σοκ.
Πηγαίναμε παντού, η περιοδεία είχε αρχίσει,
και ξαφνικά τα στάδια γέμιζαν από το πουθενά.
Προστέθηκαν ημερομηνίες για συναυλίες, περισσότεροι χώροι προστέθηκαν.
Όλοι ήταν επί ποδός.
Ξαφνικά κατάλαβα, ήταν το καλύτερο άλμπουμ μου.
Ήταν υπερβολικά παράξενο.
Με την περιοδεία "Seriously Light" κατέκτησε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ήταν τεράστιος εκείνη την εποχή, το 1983.
Σ' όλο τον κόσμο, Κίνα, Κορέα, ο Ντέιβιντ Μπόουι έγινε γνωστός μέσα από την τουρνέ.
Ήταν η κορύφωση.
Μερικές φορές, η δημοσιότητα έρχεται και σε βρίσκει.
Έκανε ένα άλμπουμ που ήταν πειραματικό γι' αυτόν,
και εκτοξεύτηκε ανάμεσα στους θαυμαστές της ποπ.
Συμβαίνει συχνά.
Και σ' αυτές τις περιπτώσεις, οι πρώιμοι οπαδοί,
δυσανασχετούν με τους νεότερους που εισέρχονται στον μυστικό κήπο τους.
Είναι ο κίνδυνος όταν δημιουργείς ένα καλό δίσκο. Δεν ξέρεις ποιος θα τον ακούσει.
Επέτρεψα στον εαυτό μου να γίνω εμπορικός.
Επειδή ποτέ δεν ήμουν έτσι και ήθελα να δω πώς είναι.
Έφτασα όμως εκεί λοιπόν και... πήδηξα με το μέλλον μέσα στα χέρια μου.
Στα 20 χρόνια που ακολούθησαν, ο Ντέιβιντ Μπόουι έκανε 11 επιπλέον δίσκους.
Το 2007 αποσύρθηκε από την ενεργό σκηνή.
Ο κόσμος είπε ότι είχε σαλτάρει εκτός στρατόσφαιρας.
Και οι φήμες ήταν σε έξαρση.
Έχει κατά κάποιο τρόπο κατακτήσει, με το μυστήριο και το απόμακρο, την εμπορικότητα.
Αυτό έκανε με την πρωτοτυπία στη δεκαετία του '70.
Ξαφνικά, κανείς δεν ήξερε ποιος ήταν ο Ντέιβιντ Μπόουι και πάλι.
Ακόμα και το παιχνίδι γάτας με ποντίκι, που ο Μπόουι έκανε πάντα με την εσωστρέφεια,
θυμίζει Γουόρχολ.
Ο κυρίαρχος του παιχνιδιού που προσποιείται ότι είναι στην κόψη του ξυραφιού,
αλλά ουσιαστικά είναι αυτός που κινεί τα νήματα.
Κι επέστρεψε με νέο άλμπουμ, το "The Next Day" και αρνείται τις συνεντεύξεις.
Είναι ο νόμος της σόου-μπιζ. Πρέπει να είσαι επιθυμητός.
Είναι πολύ Μπόουι αυτή η στάση.
Καλό μεσοβδόμαδο, Φιλ.
- Δεν πήδηξα, εσύ; - Ναι.
(ΣτΜ: Hump Day= Μεσοβδόμαδο ή προγραμματισμένο σεξ ζευγαριού)
Τι τύποι, ε; Μοιάζουν εντελώς χαμένοι.
Κοίτα, είναι πιο συναρπαστικό απ' ό,τι μπορείς να βρεις εδώ τριγύρω.
Δε θα το έλεγα αυτό!
Έχουμε καλή ζωή.
"Δεν ανέμενα όλα αυτά που έχω.
Στα 60 μου, είπαν ότι έχω πολύ προοδευτική σκέψη για να πετύχω".
Απόδοση & Επιμέλεια Υποτίτλων: (Magico Tammy Team) zachs75